Skip to main content
Het principe Endure van het Continuity Compact vraagt om juridische en institutionele structuren die zijn opgezet om individuele beslissers en marktcycli te overleven. Drie families van vehikels doen het meeste van dit werk: trusts, familiestichtingen, en beleggingsvennootschappen van de familie en holdingstructuren. Elk daarvan scheidt de vraag wie het vermogen bezit van de vraag wie ervan profiteert en wie erover beslist, en elk daarvan legt, mits goed opgesteld, de bedoelingen van een familie zo vast dat zij blijven gelden zonder dat er bij elke overgang opnieuw over moet worden onderhandeld. De keuze daartussen is in de eerste plaats een kwestie van continuïteit van doel en van governance, en pas in de tweede plaats van fiscale behandeling.

Wat trusts doen

Een trust is een juridische constructie waarin een trustee de eigendom van activa houdt ten behoeve van een of meer begunstigden, en die activa beheert en uitkeert volgens de schriftelijke instructies van de oprichter. Het bepalende kenmerk is de scheiding van juridische eigendom en economisch belang: de trustee is naar recht eigenaar van de activa, terwijl de begunstigden het recht hebben daarvan te profiteren onder de voorwaarden van de trustakte. Deze scheiding is wat een trust in staat stelt activa te beschermen tegen aanspraken van buitenaf, echtscheiding, schuldeisers en rechtszaken, terwijl de settlor regels kan bepalen die over de generaties heen standhouden. Vier rollen geven de meeste trusts vorm. De settlor richt de trust op en brengt de activa in, en legt daarbij het oprichtingsdoel vast. De trustee, die een natuurlijke persoon of een instelling kan zijn, houdt en beheert de activa onder een fiduciaire plicht om in het belang van de begunstigden te handelen. Een protector houdt, waar die is aangesteld, omschreven toezichtsbevoegdheden, zoals de bevoegdheid om een trustee te vervangen of met bepaalde beslissingen in te stemmen, en biedt zo een tegenwicht tegen de trustee zonder de activa zelf te beheren. De begunstigden zijn degenen die recht hebben op een voordeel, hetzij via inkomsten, hetzij via kapitaal, hetzij via discretionaire uitkeringen. Trusts kunnen herroepelijk zijn, waarbij de settlor de constructie tijdens zijn leven kan wijzigen of ontbinden, of onherroepelijk, waarbij de settlor de zeggenschap opgeeft in ruil voor meer bescherming en bestendigheid. Voor planning over meerdere generaties zijn onherroepelijke structuren gebruikelijk, juist omdat het verlies van zeggenschap de bron van de continuïteit is. Waar de wet dat toestaat, kunnen dynasty trusts onbeperkt voortduren en laten generation-skipping trusts kapitaal doorgaan naar kleinkinderen of verder, wat de fiscale opeenstapeling over meerdere overgangen vermindert. Spendthriftbepalingen beperken de mogelijkheid van een begunstigde om zijn belang over te dragen of te verpanden, en beschermen de activa tegen de schuldeisers van die begunstigde of tegen onverstandige persoonlijke beslissingen, terwijl er nog steeds in de behoeften van die begunstigde wordt voorzien. Een goed opgestelde trustakte wordt het besturingssysteem van de familie en legt de beginselen eenmalig vast, zodat er bij elke overdracht niet opnieuw over hoeft te worden gediscussieerd.

Familiestichtingen

Een familiestichting verankert vermogen binnen een formeel liefdadig of filantropisch mandaat en vormt het om tot een blijvende instelling met een eigen bestuur, eigen professionele medewerkers en eigen rechtspersoonlijkheid. Voor families die een nalatenschap willen opbouwen die verder reikt dan persoonlijke verrijking, vestigt een stichting een duurzaam vehikel voor filantropische bedoelingen en schept zij een kern van betrokkenheid voor familieleden over de generaties heen. Volgens Ocorian (2024) beheert 73 procent van de family offices inmiddels filantropische activiteiten naast het vermogensbeheer, waarmee familiefilantropie een basisonderdeel van de governance-infrastructuur wordt in plaats van een facultatief aanhangsel. Een stichting dient ook een ontwikkelingsdoel dat het principe Prepare versterkt. Omdat zij de opkomende generatie in staat stelt zelfstandige beslissingen te nemen over betekenisvolle bedragen binnen een afgebakende context die op de waarden is afgestemd, biedt zij een van de veiligste omgevingen om beheer in de praktijk te leren: aanvragen beoordelen, kapitaal toewijzen, de dynamiek van een bestuur beheren en meningsverschillen over prioriteiten doorstaan, en dat alles zonder het kernkapitaal van de familie in gevaar te brengen. De governance die een stichting vereist, een bestuur, een duidelijk mandaat en genotuleerde beslissingen, weerspiegelt in het klein de governance die de bredere familie wordt gevraagd over te nemen, en zij geeft jongere leden een forum waarin de waarden van de familie worden verwoord en getoetst.

Beleggingsvennootschappen van de familie en holdingstructuren

Beleggingsvennootschappen van de familie en holdingstructuren fungeren als institutionele omhulsels voor kapitaal met een lange horizon. Een beleggingsvennootschap van de familie houdt activa, vastgoed, aandelenportefeuilles en private investeringen aan, en kan inkomsten herbeleggen zonder ze uit te keren, waardoor het kapitaal binnen de familiestructuur blijft en de versnippering afneemt die optreedt wanneer elke generatie afzonderlijk moet beslissen wat zij met de geërfde middelen doet. Gecentraliseerd eigendom maakt het mogelijk het vermogen van de familie als één samenhangend geheel te beheren, met bestuurlijke doelmatigheid en continuïteit van zeggenschap over de overgangen heen. Deze vehikels lenen zich ook goed voor een gefaseerde betrokkenheid. Door meerdere aandelenklassen of deelnemingen te creëren, kan een familie jongere leden een afgemeten blootstelling aan eigendom en governance geven en hun beslissingsbevoegdheden uitbreiden naarmate zij zich op beheerrollen voorbereiden. Een jonger lid kan beginnen met een omschreven belang en een plaats aan tafel voordat het de verantwoordelijkheid voor de kernactiva op zich neemt, en zo de staat van dienst en het vertrouwen opbouwen waarop het principe Prepare berust. Op die manier is een holdingstructuur niet alleen een fiscaal doelmatig omhulsel, maar ook een steiger voor de opvolging.

Kiezen tussen de structuren

De keuze tussen trusts, stichtingen en beleggingsvehikels van de familie gaat niet in de eerste plaats over het beperken van belasting, hoezeer dat ook meetelt. Zij gaat in de kern over het scheppen van continuïteit van doel en van governance. Het twintigjarige onderzoek van de Williams Group onder 3.250 families legde de belangrijkste oorzaken van mislukte vermogensoverdrachten binnen het familiesysteem en niet binnen de technische planning: 60 procent van de mislukkingen komt voort uit een breuk in de communicatie en het vertrouwen binnen de familie en 25 procent uit onvoldoende voorbereide erfgenamen, terwijl slechts een klein deel is terug te voeren op juridisch, fiscaal of professioneel tekortschieten (Williams Group, 2003). Een structuur die fiscaal optimaal is maar de waarden, de beslissingsbevoegdheden en de verantwoordelijkheden van elke generatie niet verwoordt, pakt het kleinere deel van het probleem aan en verwaarloost het grotere. De meest weerbare constructies zijn daarom die waarin de trustakte, de statuten van de holdingvennootschap of de statuten van de stichting functioneren als een levend governancedocument, dat op een vast ritme wordt getoetst en ververst en dat wordt gelezen naast het familiehandvest en de familieraad die het bezielen. Een opmerking over de jurisdictie. De beschikbaarheid, de juridische werking en de fiscale behandeling van trusts, stichtingen en beleggingsvennootschappen van de familie verschillen wezenlijk per jurisdictie, en hangen af van de fiscale woonplaats en het domicilie van een familie en van de ligging van haar activa. Dynasty- en generation-skipping-structuren, spendthriftbepalingen en de erkenning van stichtingen en protectors zijn alle een zaak van lokaal recht. Dit onderdeel mag niet worden opgevat als juridisch of fiscaal advies. Families dienen gekwalificeerde juridische adviseurs, estate planners en fiscalisten in hun eigen jurisdictie te raadplegen voordat zij een hier beschreven structuur opzetten. De volledige disclaimers aan het einde van dit whitepaper zijn van toepassing.
Deze pagina is een vertaling. Bij verschillen tussen deze versie en de Engelse versie prevaleert de Engelse versie.